Tamtattouchte

Saïd schenkt thee in; Berbers ontvangen hun gasten graag met thee (en koekjes of pinda's)

We hebben gisteren de woestijn ingeruild voor de groene Todra-kloof. We waren daar al vaker geweest en het is een echt toeristisch spektakel. 

Toerisme in de Todra-kloof

We overnachtten gisteren op camping Atlas in Tinghir, ook al in de kloof. Het is een mooi gelegen camping boven de rivier en met uitzicht op de palmentuin aan de overkant.

De rivier stroomt langs camping Atlas

We mochten maar één nacht blijven want er zou daarna een groep campers komen. Die georganiseerde camperreizen zijn een plaag waar je vaak tegenaan loopt. 

Even de weg kwijt, want dit was niet de bedoeling

Vandaag deden we een flinke bergwandeling van 9 kilometer met zo'n 500 meter hoogteverschil. Je klimt vanuit de kloof een zijdal in en komt op een ander punt terug in de kloof. Het was mooi maar af en toe pittig, ondanks de stokken die we gebruiken. Af en toe liepen we verkeerd want er waren geen markeringen, alleen soms steenmannetjes. 

Meestal was het pad goed te volgen en te belopen

Halverwege kwamen we langs een verzameling nomadenwoningen, eigenlijk grotten.

Een vrouw voor haar grotten, een jonge geit in de armen

Ze wonen zo'n anderhalf uur van de bewoonde wereld en moeten al hun levensmiddelen en dergelijke met ezels ophalen. 

Het weer was ideaal, niet te warm, geen wind en af en toe bewolkt.

Gisteren bezochten we onderweg nog een bijzonder irrigatiesysteem, dat destijds zonder pompen water vanuit diepe grondlagen naar de oases liet stromen. Ze heten khettaras en het zijn ondergrondse gegraven kanalen, dus eigenlijk tunnels. Ze zijn er nog steeds maar worden al 70 jaar niet meer gebruikt. Het grondwaterpeil werd steeds lager en het water kon daardoor niet meer stromen zonder het op te pompen. We kregen uitleg van de zoon van Saïd, die Engels spreekt. Saïd zelf schonk voor ons de thee in na afloop van de rondleiding. 

We staan nu op een camping helemaal alleen, wat een grote uitzondering is, deze tijd in Marokko. In Tamtattouchte, dat op 2000 meter hoogte ligt en vrij geïsoleerd, zijn een stuk of vijf kleine campings, dus we hadden ruime keus. Je kijkt vanaf de camping mooi uit over het dorp. Het is hier wel redelijk fris, vannacht maar een paar graden boven nul.

Op het laatste stuk van de wandeling waren de hindernissen te overzien