Reisje in Spanje

Op 15 april zijn we een korte camperreis begonnen door ongeveer het gebied tussen Denia aan de oostkust en Madrid.
Die maandag reden we naar Xorret de Catí een mooi natuurgebied tussen Petrer en Castalla in het achterland van Alicante. We overnachtten iets onder de top bij een mooi recreatiegebied.
De weg tussen Castalla en Petrer is bekend om zijn supersteile gedeelten van 20%. De Vuelta is er diverse keren langs gekomen en we zagen ook aardig wat fietsers de uitdaging aangaan.

Er is zelfs een standbeeld voor de klimmer opgericht.

Wij klommen vanaf onze overnachtingsplek ook naar de top, maar daarna deden we een grotendeels onverharde rondit met onze mountainbikes.

Dat was trouwens zwaar genoeg. Vooral het laatste stuk was stevig klimmen over steentjes en dat gaat niet altijd goed. Diverse malen moesten we van de fiets.

Hierna reden we een paar uur naar het natuurpark Lagunas de Ruidera, een erg fraai gebied met meer dan 10 meren die in elkaar overlopen via watervallen of snelstromende rivieren. We stonden op camping Batanes, pal naast een snelstromende rivier die zoveel lawaai maakte dat je elkaar regelmatig niet verstond.

We hadden een mountainbikeroute gedownload, maar we liepen na een halve kilometer al vast omdat er veel gevelde bomen over het pad lagen, die het onmogelijk maakten om de westelijke kant van de meren te volgen. Wel jammer, want het zag er aanlokkelijk uit.

We namen dus de asfaltweg naar het dorp Ruidera heen en terug en van daar uit nog een mooie rondrit, deels onverhard. Het gebied doet wel iets denken aan de Plitvicemeren.

Op 19 april kwamen we in Toledo aan, een mooie oude stad, fraai gelegen boven de Taag. Het restaurant wat we kozen was niet geweldig, maar Toledo is verder de moeite waard om een wandeling te maken, als je de toeristen even wegdenkt. We bezochten het Greco-huis, gewijd aan de beroemde schilder, die in Toledo lange tijd heeft gewoond en gewerkt.
De overnachting op de parkeerplaats was geen succes, want tegen de ochtend meenden een groep cafébezoekers hun geluidsinstallatie in de auto vlak naast onze bus te moeten testen. Iemand anders  die daar ook sliep verliet onder luid getoeter de parkeerplaats.

De volgende dag overkwam ons dezelfde ellende nog een keer, maar nu in Madrid. Op vrijdag en zaterdag gaat men uit en na sluitingstijd moet je toch even nafeesten.  De tweede nacht, van zondag op maandag, verliep rustig.
Madrid was vanaf onze parkeerplaats, tegenover een camping trouwens, gemakkelijk bereikbaar met de metro. Zaterdag en zondag maakten we een uitgebreide wandeling langs diverse bezienswaardigheden.

Op zondag maakten we gebruik van de gratis openingsuren in het Reina Sofíamuseum en het Pradomuseum. Verder is het beroemde Retiropark een bezoek waard. Op deze mooie zondag werd het park door vele duizenden bezoekers bezocht, en gelijk hebben ze, want het is er fantastisch. Een van de bijzonderheden in het Retiro is het kristallen paleis.

In dit mooie weekend zagen we erg veel fietsers onderweg op het Madrileense fietspadennet. Hele families kwamen voorbij.

Maandag bezochten we nog Ikea aan de weg naar Valencia om wat noodzakelijke inkopen te doen. Daarna linea recta naar Cuenca, of eigenlijk de camping ten noorden van de stad.
Dinsdag deden we een fraaie route van 54 km met de fiets, gedeeltelijk weer onverhard.

De Ciudad Ecantada sloegen we wegens tijdgebrek over, maar die bezienswaardigheid hadden we al eens eerder bezocht. Er is echter genoeg andere natuurschoon te zien in deze omgeving, o.a. de spectaculaire kloof van de rivier de Júcar en de wonderlijke rotsen op de foto hiernaast.
Bij terugkomst waren we het niet helemaal eens over hoe zwaar de tocht nu eigenlijk was geweest, maar dat is vrijwel altijd zo.
Cuenca ligt hoog, ruim 900 meter, zodat het hier 's nachts behoorlijk kan afkoelen. We registreerden 2 graden. Overdag hadden we echter veel zon en temperaturen rond de 20 graden, dus prima om te fietsen.
We zagen op het weerbericht dat het aan de kust slecht weer zou worden na morgen.  Omdat we toch terug moesten naar Denia hebben we dat een dagje eerder gedaan, waardoor deze vakantie in elk geval droog en zeer zonnig is verlopen.

Asilah

Camping Relais de Marrakech

De kustplaats Asilah is onze laatste stop in Marokko ongeveer 100 km vanaf de haven. Morgen varen we over naar Spanje en zullen we een dag later hopelijk in Denia aankomen.
Er is weinig reden om ons verblijf hier nog te verlengen want het weer is sinds eergisteren behoorlijk verslechterd. Dat ligt natuurlijk ook aan de streek, want ten noorden van de Atlas is het klimaat koeler en natter dan ten zuiden ervan. Maar er is ook een behoorlijke temperatuurval.
Gisteren zijn we naar Marrakech gereden en daar stonden we op de ons bekende camping Relais de Marrakech. Het is een van de beste, schoonste en duurste campings in Marokko, maar je hebt waar voor je geld. Er is zelfs een hondenwasplaats, iets wat we nooit eerder hebben gezien, een jacuzzi, een massagesalon en een mooi (niet verwarmd) zwembad. Maar ja, als het bewolkt is en slechts 14 graden dan geniet je niet zo. Bij vertrek was het wel weer zonnig.

We zien weer terug op een geslaagde tocht door Marokko van ruim 2500 km. We hebben veel nieuwe dingen gezien, genoten van mooi weer, spectaculaire landschappen en vriendelijke mensen.

Lalla-Takerkoust

Deze plaats is niet gemakkelijk te vinden op de kaart. Het is ongeveer 30 km ten zuiden van Marrakech. We gingen daarvoor de Hoge Atlas over, deze keer via de Tizi-n-Test route (pashoogte 2100m). Aan het begin zagen we een verkeersbord dat 120 km lang bochten beloofde. Dan weet je het wel. Toch was deze weg gemakkelijker te rijden dan de route van een paar dagen geleden.
Het weer was zozo, tot 8 graden afkoelend in de bergen, geen zon en af en toe motregen.

De start vanmorgen was moeizaam. De Duitse bewoner van de camper naast ons was vannacht van het trapje gevallen en kon niet meer overeind komen. Hij reist alleen en hij heeft ons niet geroepen en heeft dus uren lang voor zijn camper gelegen.

Vanochtend kregen we het met z'n tweeën niet voor elkaar hem weer in zijn camper te krijgen, niet onlogisch want hij was wel 150 kilo en er zat geen beweging in. Met de jongen van de camping erbij lukte het om hem op het trapje te krijgen. Even later kon hij toch zijn benen weer gebruiken. We zijn vervolgens vertrokken met beiden rugpijn...

Bij Lalla-Takerkoust staan we aan een stuwmeer,  met bijzonder mooi uitzicht op onder andere de besneeuwde Atlastoppen.. Er is geen camping maar een 'bewaker' vond het prima dat we hier overnachten. Inmiddels begint het ook hier zachtjes te regenen.

Taroudant (2)

Acht salades

Vandaag wilden we eens uitgebreid en lekker lunchen en de reisgids beval Riad Maryam aan. Het is twee of drie maal de prijs die we normaal betalen maar dan heb je ook wat. Na de soep verschenen maar liefst 8 verschillende salades op tafel. Daarna een overheerlijke lamstajine en nog een lekker toetje. We aten meer dan goed voor een mens is en er bleef nog heel wat op tafel achter. We namen ook nog de luxe van een fles wijn erbij.

De stadsmuren zijn 5 km lang

We hebben ook nog de soek bezocht en daar een typische Marokkaanse lamp gekocht. Uiteraard moesten we stevig afdingen en we liepen uiteindelijk weg. Waarna de winkeleigenaar ons achterna kwam en alsnog akkoord ging met de laatste door ons genoemde prijs, die minder dan een derde van de vraagprijs was.
Taroudant is een overzichtelijk stadje, omgeven door stevige muren, die het speciaal maken.

Taroudant

Via de onmogelijkste bergwegen zijn we naar Taroudant gereden, eigenlijk tot de camping er in de buurt. Het was een zeer fraaie route met enorm veel bochten, waar je wel de tijd voor moet nemen, want gemiddeld kom je niet boven de 40 km/u.

Toen we de bergen achter ons hadden gelaten kregen we nog te maken met een bizarre wegblokkade van wel 50 dromedarissen. 
Nu zijn we in een totaal andere wereld gekomen, want camping Raha ligt aan een drukke vierbaansweg. Voor het eerst sinds lange tijd hebben we hier geen last van vliegen en we ruiken de heerlijke sinaasappelbloesem.
De temperatuur is hier 26 graden (wat veel mensen jaloers zal maken) en we verwachten dat het minder afkoelt dan in Tafraout vanwege de lagere ligging.

Tafraout (5)

De laatste dag in Tafraout doen we weer een fietstocht, deze keer vanuit de camping.

Het is een erg fraaie route opnieuw, minder zwaar en lang dan de vorige maar landschappelijk ook heel bijzonder. Er zaten flinke onverharde gedeelten in, maar ze waren simpel te fietsen. Niet het wegdek maar de hoogteverschillen deden het hem deze keer. Uiteindelijk waren we na 45 kilometer en ruim 600 hoogtemeters terug bij de camping. Het laatste deel ging via de beschilderde rotsen, waar we twee jaar geleden ook hebben rondgekeken. De rotsen rondom Tafraoute blijven fascinerend.

Onderweg zagen we heel wat grondeekhoorns, erg grappige beestjes en een soort voorhistorisch beest van 25 cm waarvan we de naam niet weten maar die vrij lang bleef zitten voor de foto.

Tafraout (4)

Couscous

Sommige dagen doen we niets bijzonders, zoals vandaag. Wel doen we boodschappen met de fiets en eten we in restaurant Marrakech.

Uitzicht vanaf de camping bij zonsondergang

Tafraout (3)

Geen 51 maar 54 km in werkelijkheid

Vandaag hebben we een rondje gefietst van 54 km en 850 hoogtemeters. Er was ook een flink deel onverhard bij, zodat het een behoorlijk zware opgave was.

De afdaling

De moeite loonde echter, want het is een route door een zeer fraaie omgeving. We kwamen door prachtige kloven en palmentuinen.
Het is het rondje langs onder andere Ait Mansour, waar we twee jaar geleden al eens heen en terug naar toe gereden waren. Door het te combineren met een andere kloof, die net zo mooi is, wordt het een supertocht.

 

Vanuit Tafraout fietsen was voor ons niet mogelijk, want dat had nog eens 40 km extra en 600 hoogtemeters erbij betekend, dus iets te veel van goede. We gingen met de auto naar het startpunt, bij het bord op de eerste foto.

Ait Mansour

Wat een beetje tegenviel was het weer. Het waaide aanvankelijk nogal en er kwam steeds meer bewolking. Aan het eind, terug bij het hoogste punt (1700 m), was het slechts 12 graden en dat met een stevige wind. Niet lekker dus, maar over het algemeen was het een perfecte rit.

De eerste helft was vrijwel steeds afdalen, af en toe over iets wat ooit asfalt was geweest, maar het meeste toch onverhard.
De laatste 20 km was voordurend klimmen, maar wel over asfalt. Van verkeer was de hele route nauwelijks sprake.

De gpstrack is hier terug te vinden: klik

Tafraout (2)

De souk in Tafraout

Hier zijn de nachten weer kouder dan de laatste tijd, het wordt zo'n 7 graad. De zon warmt echter snel op.

De viskraam

We bezoeken vandaag de wekelijkse souk, vooral om groenten en fruit te kopen. Ook de heerlijke gebakken vis laten we niet liggen; alsof je op een Nederlandse markt bent.

Uitleg over het Ameln-huis

Daarna bezoeken we het dorpje Oumesnat in de Amelnvallei. Achter het nieuwe dorp bevindt zich het oude dorp, alleen te voet bereikbaar. Het bestaat voornamelijk uit ruïnes, maar enkele huizen worden nog bewoond, waaronder het "Maison Traditionelle", waar we een toelichting krijgen van de blinde eigenaar, in het Spaans (!) en een rondleiding door een van zijn zonen in het Frans. De andere zoon spreekt ook wat Engels en de eigenaar ook nog Duits, zodat het af en toe wat chaotisch wordt.

Dorp in de Amelnvallei

Maar we komen heel wat te weten over hoe het hier van oudsher toeging, over de bestaansbronnen en de gebruiken.
Een vraag die we hadden over de arganolie wordt ook beantwoord. Er blijken twee kwaliteiten te zijn. De goedkopere, die meestal voor cosmetische doeleinden wordt gebruikt, heeft eerst in de geit gezeten. Geiten vreten de noten en verteren het zachte omhulsel. De noot komt er weer uit in de harde schaal. Na het kraken hiervan wordt hij uitgeperst en dan heb je olie. Bij de dure variant gaat het om noten die geen geit van binnen hebben gezien en er dus ook niet naar smaken...

Daarna keren we terug naar de camping om te eten, de was te doen en nog een tijd lekker in de zon te zitten.

Camping Tazka

Tot nu toe hebben we eigenlijk dagelijks last van twee diersoorten, honden en vliegen. De (wilde) honden blaffen 's nachts soms uren achtereen en op elke camping worden we door vliegen belaagd, zodat ongestoord genieten zelden mogelijk is. Maar beschouw dit niet als klagerig zijn, we hebben het prima naar onze zin.

Tafraout

De woestijn bij Tata

Een van de leukste plekjes in Marokko is Tafraout, zodat we voor de derde keer hier zijn. We staan op dezelfde camping als tijdens onze eerste reis.

Gelaagde rotsen

De omgeving van Tafraout is heel bijzonder en eigenlijk alleen maar goed over te brengen met foto's en die zullen de komende dagen nog meer volgen.

Een indrukwekkende ksar

De weg er naar toe was 215 km en ook een aaneenschakeling van hoogtepunten. Het landschap was het eerste deel nog woestijnachtig en werd later steeds groener. Vooral de gelaagde en veelkleurige rotsen maken indruk.

Villa's van emigranten

Naar de Ameln-vallei bij Tafraout

De dorpen onderweg hebben naast simpele huisjes vaak ook enkele enorme villa's die er goed afgewerkt bijstaan. Bijna zonder uitzondering zijn deze gebouwd door Marokkanen die naar het buitenland zijn vertrokken. Soms staan ze leeg, soms woont er familie in. Uiteindelijk willen ze er met hun pensioen zelf gaan wonen. 

Tata

Zoute en zoete rivier komen samen

De weg naar Tata is 140 km en glad asfalt. Een aardige onderbreking halverwege is Tissint, een dorp aan de samenvloeing van twee rivieren en er is ook nog een waterval te bewonderen. De omgeving is in het rivierdal erg mooi en vormt een groot contrast met de woestijn zodra je het dal weer uit bent.

Omgeving van Tissint

In Tata staan we op dezelfde camping als voorjaar 2011. Toen was het helemaal vol, nu staan er maar een stuk of vijf campers.
Het is een gemeentelijke camping die niet goed wordt onderhouden, maar dat is in Marokko niets bijzonders, weten we inmiddels.

Vanavond hebben we even met dochter in Nederland geskyped, hetgeen -weliswaar zonder camera- toch opvallend goed gaat met de Marokkaanse dongel. Die heeft in vrijwel elk dorp waar een mast staat goed bereik en een aanvaardbare snelheid.

Foum Zguid

Dadels oogsten

Eerst nog een foto van de dadeloogst. Jongens klimmen zonder hulpmiddelen in de dadelpalmen en met een scherp mes aan een lange steel worden de takken en de trossen afgesneden en vallen naast de boom. Het ziet er spectaculair uit.

Het stuift...

Na eerst ruim inkopen te hebben gedaan nemen we de weg naar Foum Zguid. We weten dat het gedeeltelijk piste is en dat men bezig is er een asfaltweg van te maken. Uiteindelijk blijkt dat van de 130 km er ruim 100 km piste is, waarvan een flink deel irritant wasbord en ook nog eens 5 km een smalle stenige piste waarop je bijna niet vooruit komt. Verkeer is er vrijwel niet (we tellen 4 auto's en 2 brommers), zodat in geval van problemen je lang moet wachten op hulp. GSM-bereik is er ook niet. Maar gelukkig gaat alles prima en bereiken we na ruim 4 uur trillen en schudden het plaatsje Foum Zguid, waar we de nogal aftandse camping Sable d'Or bezoeken.

Piste rijden

Het is vandaag gaan waaien, zodat er af en toe zand opwaait. Het is half bewolkt en boven de 20 graden. Onderweg hadden we een tijdje de airco aan.

Zagora (2)

Onder voorjaarsachtige omstandigheden hebben we vandaag door de palmentuinen ten noorden van Zagora gefietst. Het is een idyllische omgeving en je komt hier taferelen tegen die in West-Europa al 50 jaar tot het verleden behoren. Ezelskarren zijn hier het belangrijkste transportmiddel. We komen door dorpen die er uitzien zoals in de Middeleeuwen en waar het leven ook nog ongeveer is als toendertijd.

Palmentuinen bij Zagora

Bonjour!

Wachtend op nog meer lading...

Onderweg worden we ontelbare malen door kinderen toegeroepen met bonjour, stylo, bonbon, dirham enzovoort. Dat is niet altijd even leuk, maar het hoort er blijkbaar bij. Een meisje had de Franse les goed geleerd en zei heel uitgebreid 'bonjour monsieur, bonjour madame'.
Na 35 km over onverharde weggetjes kwamen we op de asfaltweg die ons terugbracht naar Zagora. In totaal hebben we 55 km gefietst. Opnieuw was de gps met een van internet gedownloade route onze gids.

Vanavond hebben we een door de campingbaas bereide kiptajine gegeten die rijkelijk gevuld was en heerlijk smaakte. 

Zagora

Dadeloogst

Via de asfaltweg hebben we Zagora bereikt, in de Draa-vallei. Ook hier zijn enorm veel dadelpalmen en hier op de camping zijn ze momenteel aan het oogsten. Onderweg hebben we een nieuw voorraadje gekocht.

Huiselijk tafereel

We werden hier op camping Oasis Palmier allervriendelijkst ontvangen met thee uiteraard, maar ook wordt een tapijt voor onze camper gelegd en een tafel met krukjes.
Al snel is een jonge hond er met een slipper vandoor.

Het weer is de laatste dagen erg goed geworden, met veel zon, temperaturen boven de 20 graden, weinig wind en niet al te koude nachten.
Zagora is op zichzelf niet zo'n bezienswaardige plaats. De toeristen komen hier voor de palmentuinen en de dorpen verderop naar het zuiden, en ook hier de zandwoestijn. Er zijn bijzonder veel overnachtingsmogelijkheden langs de Draa. 

Palmtakken sjouwen

Volgens de laatste mode

Tijdens een wandeling naar de stad zien we onderweg een opvallende verschil tussen hoe de oudere vrouwen gekleed zijn en de meisjes met hun hippe gewaden. De hoofddoek is standaard hier. Voor de zekerheid fotograferen we hen van achteren.

Tazarine

Camping Amasttou

Vandaag ging de reis in westelijke richting. We zijn aangekomen op camping Amasttou, waar we al eens eerder verbleven. Het is een kleine en eenvoudige camping in het palmenbos. We zijn de enige gasten, in tegenstelling tot vorige keer. Toen was het voorjaar en dan is het duidelijk drukker dan in november.
We hebben eerst nog 20 km woestijnpiste gereden, met veel 'wasbord', dus auto en passagiers schudden dan als een gek. De asfaltweg daarna was erg rustig.
Onderweg probeerden we lamsvlees te kopen. De eerste slager had alleen maar rund. Hier in Tazarine slaagden we wel en de de bereide stoofschotel was zeer geslaagd.

Het plan om morgen binnendoor via een 90 km lange piste naar Zagora te rijden laten we toch maar voor wat het is, het schijnt gedeeltelijk een erg stenige weg te zijn.